www.eri-platform.org


 21.10.2017

ኣገዳስነት ምምስራት ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ

ሰላም። ከመይ ኣለኹም፧ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም። ውልቃዊ ውራያትኩም ገዲፍኩም፡ ናብዚ እዋናዊ ኣኼባ ፖለቲካውን በርጌሳውን ማሕበራት’ዚ፡ ንምስታፍን ኣበርክቶኹም ንምውፋይን፡ ካብ ዚተፈላልዩ ኵርናዓት ዓለም ብምምጻእኩም፡ ብልቢ አመስግን። ብኣጋጣሚ ናይዚ ሃገራዊ ምትእኽኻብ’ዚ ብዛዕባ ኣገዳስነት ምምስራት ሰፊሕ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ሕጽር ዚበለ መግለጺ ከቕርብ ድማ ከቢድ ሓላፍነት እስመዓኒ። 

ኵላትና ከም እንፈልጦ፡ ምምስራት ናጻ ልዑላዊት ሃገረ ኤርትራ፡ ብሓደ ወገን፡ ፍረ ጻዕርን መስዋእትን፡ በቲ ካልእ ድማ፡ ዓቢ ታሪኻዊ ዓወት: መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።

ንሕና ኤርትራውያን ከቢድ መስዋእቲ ከፊልና ሃገራዊ ናጽነት ኣምጺእና፤ ይኹን’ምበር፡ ጻማ መስዋእትና ዚዀነና፣ ባህግና ንሰላም፡ ፍትሒ፡ ልምዓትን ራህዋን ዘማልእ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ክንተክል ኣይከኣልናን።መሰል ርእሰ-ውሳኔ ከም ሃገር፡ ብመንገዲ ረፈረንደም፡ ድሕሪ ምርግጋጽ፣ መሰል ርእሰ-ውሳኔ ከም ህዝቢ፡ ብመንገዲ ናጻ ሃገራዊ ምርጫ፡ ነዚ ምልካዊ ስርዓት ክንኣሊ ይዅን ነቲ እንደልዮ መንግስቲ ከነቕውም ኣይከኣልናን።

እዚ ህሉው ኵነታት ሃገርና ውጽኢት ጥልመት ናይዚ ህሉው ስርዓት ንመሰረታዊ ዕላማታት ብረታዊ ቃልሲ ሃገራዊ ሓርነትን ክድዓት ሃረርታን ህዝቢ ኤርትራ ኢዩ።

ሎሚ ኣብ ሃገርና ኤርትራ፡ እቲ ውድዓዊ ኵነታት ንለውጢ ኣዝዩ በሲሉ፣ እቲ ባዕላዊ ኵነታት’ውን እናበሰለ ይመጽእ ኣሎ። ተመጣጣኒ ብስለት ናይቲ ባዕላዊ ኵነታት ድማ ዕራርቦ ጸሓይ ዕምሪ ስልጣን ምልካዊ  ስርዓት ከም ዘበስር ዚስሓት ኣይኰነን።

ክንዲ ዚዀነ፡ እቶም ኣብ ቅድሜና ተገቲሮም መልሲ ዚጽበዩ ዘለዉ ዓበይቲ ሕቶታት፣ ‘መታካእታ ናይቲ ህልው ስርዓት እንታይ ይኹን’፧ ብኸመይ ከ ይትከል፧ ኣብቲ መስርሕ ከ እንታይ ዓይነት ብድሆታት ከጋጥሙ ይኽእሉ፧ ዚብሉ ኢዮም። ነቶም ከጋጥሙ ዚኽእሉ ቀንዲ ብድሆታታ ካብ ሕጂ ምልላይ እቲ ቀዳማይ መበገሲ ናይቲ መሰረታዊ ፍታሕ ኢዩ።

ዕዮ ገዛና ምስ እንሰርሕ፡ ፖለቲካዊ ስግግር ክሳብ ክንደይ ጽንኩርን ዚተሓላለኸን መስርሕ ምዃኑ ክንግንዘብ ንኽእል። ኣሰጋጋሪ ፖለቲካዊ መስርሕ፡ ሓደ ብሉይ ስርዓት ብካልእ ሓድሽ ስርዓት ዚትከኣሉ ፍሉይ መድረኽ ወይ ናይ ግዜ ገደብ ኢዩ። እቲ ብሉይ ስርዓት፡ ምስ ኵሉ ሕግታቱ፡ ትካላቱን ኣከያይዳኡን ይእለ፣ ኣብ ቦትኡ ሓድሽ ስርዓት ይትከል። 

ኣሰጋጋሪ ፖለቲካዊ መስርሕ፡ እምበኣርከስ፡ ኣብ ሓደ እዋን፡ ለውጥን ቀጻልነትን ጠሚሩ ኢዩ ዚሓቍፍ። ለውጢ ውልቀ-ምልካዊ ስርዓት፣ ቀጻልነት ናጻ ልዑላዊት ሃገረ ኤርትራ። ነቲ ሓድሽ ስርዓት ንምድልዳል፣ ዚሰርሑ ትካላት መስሪትካ ምህናጽ፤ ብዘተኣማምን መንገዲ ንምሕያሎም ድማ፡ መዳለዊ ግዜ ወይ መሰጋገሪ መድረኽ ይሓትት። 

ፖለቲካዊ ስግግር፡ መብዛሕትኡ እዋን፡ ካብ ሓደ ጨቋኒ ወይ ምልካዊ ስርዓት ናብ ሓደ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዘመሓላልፍ መስርሕ ኢዩ። ይዅን’ምበር፡ መስርሕ ፖለቲካዊ ስግግር ብትሕዝቶ፡ ቅርጽን ውጽኢትን ኪፈላለ ከም ዚኽእል ምግንዛብ፡ ብዓይኒ’ቲ ክንገብሮ ዝግባኣና ዕቱብ ዕዮ ገዛ ኣዝዩ ኣገዳሲ ኢዩ። ስለምንታይ፧ ኣብ ከምዚ ናትና ክዉንነት፡ ሰለስተ (3) ተኽእሎታት ወይ ሲናርዮታት ክንጽበ ስለ እንኽእል። 

(1) እቲ ሓድሽ ስርዓት መልክዑ ዚቐየረ መቐጸልታ ናይቲ ብሉይ ኰይኑ ኪመጽእ።

(2) እቲ ሓድሽ ስርዓት ምስቲ ዘሎ ስርዓት ተመሳሳሊ፣ ወይ’ውን፡ ኣብኡ ኣየውድቐና’ምበር፣ ካብቲ ብሉይ ዚኸፍአ ኪኸውን።

(3) ዚሓሸ ስርዓት፡ ማለት፡ ኣብ ቅዋም ዚተመስረተ ግዝኣተ-ሕጊ፣ ንቡር ደሞክራስያዊ መትከላት፣ መባእታዊ መሰል ዜጋታትን መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ዘኽብር ስርዓት ኪመጽእ። 

ኣብ ኤርትራ፡ ለውጥን ደሞክራስያዊ ስግግርን ንምምጻእ ኣብ ዚካየድ ህዝባዊ ቃልሲ፡ ሓያሎ ዘቤታውን ጀኦፖለቲካውን ብድሆታት ከጋጥሙ ከም ዚኽእሉ ከነስተውዕልን፣ ብኣድማዕነት ንምምካቶም ክንዕጠቕን ይግባእ። 

እቶም ቀንዲ ዘቤታዊ ብድሆታት ካብቲ ባህርይ ናይቲ ስርዓት ዚምንጩ ኢዮም። 

እዚ ህሉው ስርዓት፡ ፍጹም ስልጣን ዚበሓተ ውልቀ-ምልካዊ፣ ብግቡእ ዚሰርሑ መንግስታዊ መሓውር ይዅን ትካላት ዘይብሉ፣ ብዚተፈላለዩ ኣገባባት፡ ዚተፈላለዩ ምስምሳት እናመሃዘ፡ ገንዘብን ንብረትን ህዝቢ ዚዘምትን ዘባኽንን፣ ሕሉፍ መዝማዚ ስርዓት ኢዩ።

መሰረታዊ ጠለባት ህዝቢ ዘየማልእ፡ ኣብዚ ዘለናዮ መበል 21 ዘመን፡ ዘሕፍር ናይ ኩፖን ቍጠባ ዘመሓድር፤ ብክቱር ብልሽውና ዚልለ ዝሩግ ስርዓት ኢዩ።

ንዅሉ ባህርያዊ፡ ቍጠባዊ፡ ማሕበራውን ባህላውን ጸጋታት ሃገር ገቢቱ፣ ኰነ ኢሉ ድኽነት ሃገርን ሓሳረ-መከራ ህዝብን ዘዕመቘን ዘስፋፍሐን ሓሳድ ስርዓት ኢዩ።

መሰረታዊ ደሞክራስያዊ፡ በርጌሳውን ሰብኣውን መሰላት ህዝቢ ረጊጹ፡ ህድግለነ ዘይብሉ ኣረሜናዊ ሓይሊ እናኣዘውተረ፡ ብምሒር ብድዐ ዚገዝእ ስርዓት ኢዩ።

ብዘይካ እዞም ዘቤታዊ ብድሆታታ እዚኦም፣ ጀኦፖለቲካዊ ብድሆታት’ውን ኣለዉና። 

ዞባና፡ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ጋብላ ቀይሕ ባሕርን፡ ኣገዳሲ ስትራተጅያዊ ኣቀማምጣ ዘለዎ፣ ብኣጠቓላሊ፡ እተን ኣቕወምቲ ሃገራት፡ ንነዊሕ እዋን፡ ኣብ ቀጻሊ ዘቤታዊ ቅልውላውን ሓድሕዳዊ ባእስን ዚጠሓላ፣ ህዝብታቱ ብሓፈሻዊ ድሕረትን ዘስካሕክሕ ድኽነትን ዚሳቐዩ፣ ብኲናት፡ ህውከትን ዘይርግኣትን ዚልለ ዞባ ኢዩ።

እምበኣርከስ፡ እቲ ዚዓበየ እዋናዊ ዕማም ፕሮ-ደሞክራስያዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኣብ ክሊ እዞም ዘቤታውን ጀኦፖለቲካውን ብድሆታት እዚኣቶም፡ ነቲ ብሉይ ስርዓት፡ ርግኣት ሃገረ ኤርትራ ብዘውሕስ መንገዲ ብምእላይ፣ ደሞክራስያዊ ስግግር ምርግጋጽ ኢዩ። ብመሰረቱ፡ ባህርይ ዚዀነ ሃጓፍ ስለዘየፍቅድ፡ ኣብቲ መሰጋገሪ መድረኽ ከጋጥም ንዚኽእል ስግኣት ፖለቲካዊ ሃጓፍ ንምእላይ፡ ዕዮ ገዛና ብዓቢ ጥንቃቐን ውሕልነትን ክንፍጽም ይግባእ።    

ለውጥን ስሩዕ ስግግር ናብ ደሞክራስያዊ ምሕደራን ንምምጻእ፡ ብቐዳምነት ነዞም ዚስዕቡ ወሰንቲ ረቛሒታት ንምውሓስ ክንሰርሕ ይግባእ።

(1) ቀጻልነት ናጻ ልዑላዊት ሃገረ ኤርትራ፤

(2) ውሕስነት ድሕነት፡ ርግኣትን ጸጥታን ሃገረ ኤርትራ፤

(3) ዳግመ-ቅየሳ ቅርጽን ትሕዝቶን መሰጋገሪ መንግስቲ ኤርትራ፤ 

(4) ምምሕዳር መሰጋገሪ ፍትሒ፡ ግዳያት በደል ንምኽሓስን ሃገራዊ ዕርቂ ንምስፋንን፣ 

(5) ደሞክራስያዊ ውክልና ዚሓዘሉ፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብዅሉ መዳያት ብዙሕነቱ፡ ብዘይ ዚዀነ ሌላን ጕሌላን፡ ዘሳትፉ፣ ብግቡእ ዚሰርሑ ትካላት ፖለቲካውን ቍጠባውን ምሕደራ ምቛምን ምሕያልን። 

ኣብ ሃገርና ነዞም ወሰንቲ ረቛሒታት ዕዉት መስርሕ ለውጥን ስግግርን እዚኣቶም ኣብ ምምላእ ግቡእ ኣበርክቶ ንምግባር፤ ፕሮ-ደሞክራስያዊ ሓይልታት ኤርትራዊ ዳያስፖራብፍላይ፡ ካብ ኣብ ናይ ትማሊ ፋይዳ-ኣልቦ ምስትንታን ኰነ ካብቲ ኣሉታዊ ፖለቲካ ናይ ህልኽን ቅርሕንትን ተገላጊሉ፡- 

(1) ብመንገዲ ኣሳታፊ ልዝብ ሓባራዊ ራእይን ናይ ሓባር ስራሕን ንምዅስኳስ፤ 

(2) ደሞክራስያዊ ለውጢ ብኤርትራዊ ዋንነት ንምድራኽ፤ 

(3) ኣብ ውሽጢ ሃገር ንዘሎ ተቓውሞ ንምሕያል፤ 

(4) መስርሕ ለውጢ፡ ደሞክራስያዊ ስግግር፡ ህንጸት ሃገር፡ ዳግመ-ቅየሳ መንግስቲ ንምዕዋት ተሳትፎ ንምዕዛዝ፤ 

ሃገራዊ ሕልናን ጽንዓትን ተዓጢቑ ኪሰርሕ ይግባእ።

እምበኣርከስ፡ እዚ ኣገዳሲ ኣኼባ ቦርድ፡ ፖለቲካውን በርጌሳውን ማሕበራት’ዚ፡ ንውልቀ-ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ብደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካእ ዚሰርሕ ሰፊሕ ሃገራዊ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ምምስራት፡ እቲ ቀንዲ እዋናዊ ዕማሙ ገይሩ ኪወስድ ይግባእ። እዚ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ’ዚ ሸቶኡ መታን ኪወቅዕ፡ ብውሓዱ፡ ኣብዞም ዚስዕቡ መሰረታውያን መትከላትን ቀንዲ ክብርታትን ኪምርኰስ ኣድላዪ ይኸውን።

ኤርትራ፡ ምስ ኵሉ ረቛሒታት ብዙሕነታ፡ ናይ ሓባር ሃገር ናይ ኵሉ ኤርትራዊ፡ ስለዚዀነት፡- 

(1) ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ብማዕረ መሰል፡ ማዕረ ግዴታ፡ ማዕረ ዕድል ዚነብረላ ናይ ጽባሕ ሃገረ ኤርትራ ምርግጋጽ፤  

(2) ቅዋማዊ መንግስቲ ምትካል። ቅዋም ሰረት ግዝኣተ-ሕጊ፣ ውሕስነት መሰረታዊ መሰላት፣ ማዕከን ልዑላውነት ህዝቢ፣ ምንጪ ኵሉ ሕጋዊ ስልጣን ኢዩ። 

(3) ኣሳታፊ፣ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ዚውክል፣ ብናጻ ድሌት ህዝቢ ዚቐውምን ዚፈርስን፣ ንመሰላት ደቀንስትዮን ውሑዳትን ፍሉይ ውሕስነት ዘረጋግጽ፣ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ምቛም።

(4) ህዝቢ መዓልታዊ መነባብሮኡ ብድሌቱ ንምስራዕን፣ ንፖለቲካዊ፡ ቍጠባዊ፡ ማሕበራውን ባህላውን ህይወቱ ኣብ ዘገድሱ ውሳኔታት ድምጹ ንምስማዕን ዘኽእል፣ ዘይምእኩል ስርዓተ ምምሕዳር ምትእትታው።

(5) ቅልጡፍ ቍጠባዊ ልምዓት ዚድርኽ ማክሮ-ቍጠባዊ ፖሊሲ ቐይስካ ብምትግባር፣ መነባብሮ ህዝቢ ምምሕያሽን ራህዋ ምስፋንን፤

(6) ልዑላውነትን መሬታዊ ምሉእነትን ሃገረ ኤርትራ ዘረጋግጽ፣ ናብ ሓድሽ ዞባዊ ዝምድናታት ናይ ፖለቲካዊ ምትሕግጋዝን ቍጠባዊ ውህደትን ዘተኰረ፣ ሰላማዊ ሓባረ-ምንባርን ጽቡቕ ጕርብትናን ምዅስኳስ።

ኣብ መወዳእታ፡ ብሓንቲ ሕጥቦ (ስታንዛ) ካብ ደርፊ ናይ ክልተ ህቡባት ፕሮ-ደሞክራሲ ኤርትራውያን ስነ-ጥበባውያን፡ ኣብራር ዑስማንን ፍጹም በራኽን፡ ክድምድም ቦትኡ እመስለኒ።

ፈትሊ ፍሒስካ ገመድ

ፍቕሪ ረሪኻ ስኒት

ተስፋ ሰኒቕካ ጽንዓት 

ይብጻሕ’ዩ ትምኒት፡ ይብጻሕ!  


ጽን ኢልኩም ስለዝሰማዕኩምኒ ብልቢ አመስግን። 

ዘልኣለማዊ ዝኽርን ሓበንን ንሰማእታትና!


www.eri-platform.org